Dlaczego warto gotować na parze i jak obejść się bez specjalistycznego sprzętu?
Gotowanie na parze to jedna z najzdrowszych metod obróbki termicznej. Pozwala zachować w produktach więcej witamin (zwłaszcza z grupy B i C), minerałów oraz naturalnych barwników, które często uciekają do wody podczas tradycyjnego gotowania. Dodatkowo potrawy są lekkostrawne, soczyste i nie wymagają dodatku tłuszczu. Wielu osobom proces ten kojarzy się jednak z koniecznością posiadania drogiego parowaru elektrycznego lub specjalistycznego garnka warstwowego. Prawda jest taka, że do gotowania na parze wystarczą przedmioty, które znajdują się w niemal każdej kuchni. Kluczem jest odpowiednie wykorzystanie gorącej pary wodnej, która krąży wokół jedzenia, a nie bezpośrednie zanurzenie go w wodzie.
Niezależnie od tego, czy mieszkasz w akademiku, masz małą kawalerkę, czy po prostu nie chcesz kupować kolejnego urządzenia – możesz cieszyć się pysznymi pierożkami, rybą czy brokułami idealnie ugotowanymi na parze. Poniżej przedstawiam trzy sprawdzone metody, które nie wymagają żadnych specjalistycznych akcesoriów.
3 proste techniki gotowania na parze bez specjalistycznego sprzętu
Każda z poniższych metod bazuje na tym samym mechanizmie: woda wrze w garnku na dnie, a nad nią umieszczone jest jedzenie, które nie ma z nią bezpośredniego kontaktu. Różnica polega na konstrukcji, która utrzymuje jedzenie nad poziomem wody.
- Metoda z talerzem i miseczką (najłatwiejsza). Potrzebujesz dużego garnka z pokrywką, małej, żaroodpornej miseczki (np. ceramicznej lub szklanej) oraz płaskiego talerza, który zmieści się w garnku. Umieść miseczkę do góry dnem na dnie garnka. Nalej tyle wody, aby sięgała mniej więcej do 1/3 wysokości miseczki (ważne, by woda sięgała poniżej górnej krawędzi miseczki). Postaw talerz na miseczce – tak, by był stabilny. Ułóż jedzenie na talerzu, przykryj garnek pokrywką i gotuj na średnim ogniu. Para będzie krążyć wokół potrawy, nie zalewając jej.
- Użycie metalowego sitka lub durszlaka. Jeśli masz metalowe sitko (najlepiej z nierdzewnej stali) lub szeroki durszlak, możesz go umieścić w garnku tak, aby jego brzegi opierały się na krawędzi naczynia, a dno nie dotykało wody. Wlej do garnka wodę na głębokość około 2-3 cm – istotne, aby poziom wody znajdował się poniżej dna sitka. Włóż składniki do sitka, przykryj garnek pokrywką i gotuj. Alternatywnie, jeśli durszlak jest zbyt duży, możesz zwinąć kulkę z folii aluminiowej i umieścić ją na dnie, aby podnieść sitko wyżej nad powierzchnię wody.
- Gotowanie na lnianej ściereczce. To metoda stara jak świat, idealna do ryżu, kasz, a nawet pierogów. Potrzebujesz bawełnianej, czystej ściereczki kuchennej. Wlej do garnka wodę na wysokość około 5 cm. Zwiąż końce ściereczki w supeł lub przymocuj je gumką, tworząc luźny worek. Umieść ten worek w garnku tak, aby zwisał swobodnie, ale nie dotykał dna (końce ściereczki możesz zawiesić na krawędzi garnka lub przywiązać do uchwytów). Wsyp produkty do środka, zagotuj wodę, zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem. Para przenika przez tkaninę, a jedzenie pozostaje sypkie i nieprzemakalne.
Pamiętaj, aby nigdy nie gotować na sucho – poziom wody musi być regularnie kontrolowany, ale nie dolewaj wrzątku bezpośrednio na jedzenie, tylko pod sitko lub talerz.
Praktyczne porady i najczęstsze błędy do uniknięcia
Aby proces gotowania na parze był w pełni udany, warto znać kilka niuansów. Po pierwsze, pokrywka garnka musi być dobrze dopasowana – jeśli para ucieka, czas gotowania się wydłuży, a temperatura spadnie. Jeśli Twoja pokrywka nie jest idealnie szczelna, możesz podłożyć pod nią cienki ręcznik kuchenny. Po drugie, jedzenie układaj w jednej warstwie – nie wsadzaj zbyt dużo produktów na raz, bo para będzie nierównomiernie docierać. Po trzecie, nie otwieraj pokrywki zbyt często – każda utrata pary to kilka dodatkowych minut gotowania.
Większość produktów wymaga od 5 do 25 minut obróbki (brokuły, marchewka, filet z ryby, pierogi). Sprawdź miękkość widelcem. Na koniec ważna uwaga: nie wlewaj do wody octu ani soku z cytryny, jeśli chcesz zachować naturalny smak potrawy – ewentualne aromaty najlepiej dodawać do samej wody (np. zioła, czosnek, liście laurowe), które wpłyną na smak pary, ale bez ryzyka zakwaszenia naczynia.
Jak widzisz, do przygotowania lekkiego, zdrowego i pełnego smaku posiłku na parze nie potrzebujesz specjalistycznego urządzenia. Wystarczy odrobina kreatywności i rzeczy, które masz pod ręką. Spróbuj – to łatwiejsze niż myślisz!